Βότανα με Ιατρική Χρήση

Τα βότανα χρησιμοποιούνται εδώ και αιώνες για τη θεραπεία νοσημάτων και στην εποχή μας όλο και περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν τα βότανα για ιατρική χρήση ή ζητούν τη συμβουλή του γιατρού τους για αυτά. Η δημοφιλής χρήση των ιατρικών βοτάνων έχει οδηγήσει τους επιστήμονες σε νέες έρευνες σχετικά με τα οφέλη, τους κινδύνους και τις παρενέργειες από τη χρήση τους. Αν και τα βότανα χρησιμοποιούνται χιλιάδες χρόνια για ιατρικούς σκοπούς, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που δεν έχουν τη σωστή ενημέρωση για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους.

 

Βότανα και φάρμακα

Οι ασθενείς αγνοούν τις σημαντικές ομοιότητες και διαφορές μεταξύ των ιατρικών βοτάνων και των φαρμάκων που εγκρίνονται για κυκλοφορία. Για παράδειγμα, μερικοί άνθρωποι πιστεύουν λανθασμένα ότι τα βότανα είναι “φυσικά” εναλλακτικά των χημικών ουσιών, και δεν αναγνωρίζουν ότι τα βότανα αποτελούνται από βιοενεργά συστατικά, κάποια από τα οποία είναι τοξικά. Επίσης πολλοί ασθενείς δεν γνωρίζουν ότι το 25% των σύγχρονων φαρμακευτικών προϊόντων έχουν φυτική προέλευση, όπως η διγοξίνη από τη δακτυλίς, η μορφίνη από τις παπαρούνες, και η ταμοξιφαίνη από τον ίταμο.

Τα βότανα για ιατρική χρήση δεν απαιτούν μελέτες για την αποτελεσματικότητά τους πριν κυκλοφορήσουν στην αγορά, ούτε ποιοτικό έλεγχο. Οι περισσότερες μελέτες για τα ιατρικά βότανα έχουν γίνει σε περιοχές του κόσμου που χρησιμοποιούνται πολλά βότανα, όπως στην Ασία και στην Ευρώπη. Τα δεδομένα για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των ιατρικών βοτάνων είναι περιορισμένα. Συχνά τα συμπεράσματα είναι αποτελέσματα υποθέσεων που όμως απαιτούν κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους. Σε κάποιες περιπτώσεις, τα καλύτερα δεδομένα είναι παλιά, περιορίζονται σε πειράματα ή μελέτες σε ζώα. Μερικές σημαντικές κλινικές πληροφορίες εμφανίζονται στη βιβλιογραφία, όπως τα αποτελέσματα αρνητικών δοκιμών, οι αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα, οι επιδράσεις σε συγκεκριμένες ομάδες (π.χ. παιδιά, εγκύους ή γυναίκες που θηλάζουν) και τοξικές αντιδράσεις. Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, τα στοιχεία για βραχυχρόνιες παρενέργειες προέρχονται από ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές. Ωστόσο, οι πληροφορίες για τις μακροχρόνιες επιδράσεις βασίζονται σε περιστατικά αναφοράς και όχι σε μελέτες. Η παραδοσιακή χρήση έχει αποκαλύψει σοβαρές τοξικές επιδράσεις.

Από την άλλη πλευρά έχουν επίσημα αναγνωριστεί 250 βότανα ως ασφαλή χωρίς σοβαρές παρενέργειες λόγω μακροχρόνιας χρήσης. Μερικά από αυτά τα βότανα είναι το χαμομήλι, το σκόρδο, το τζίντζερ και η βαλεριάνα.

 

1. Χαμομήλι (Matricaria recutita)

Το χαμομήλι χρησιμοποιείται στην ιατρική εδώ και χιλιάδες χρόνια. Καλλιεργείται παγκοσμίως και θεωρείται ότι έχει καταπραϋντικές, σπασμολυτικές, αντιφλεγμονώδεις και επουλωτικές ιδιότητες. Σπάνια μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση.

Το χαμομήλι περιέχει το φλαβονοειδές απιγενίνη που προκαλεί δοσοεξαρτώμενη, μη αντιστρεπτή αναστολή της φλεγμονής στο ερεθισμένο δέρμα και προστατεύει από το έλκος του στομάχου που προκαλείται από φάρμακα, στρες και αλκοόλ. Η απιγενίνη συνδέεται επίσης με τους ίδιους υποδοχείς στους οποίους συνδέονται οι βενζοδιαζεπίνες. Έχει αγχολυτική και καταπραϋντική δράση στα ποντίκια και χαλαρώνει τους σπασμούς του εντέρου. Σε πειράματα, τα έλαια του χαμομηλιού έχουν αντιοξειδωτική δράση και σκοτώνουν κάποια παθογόνα του δέρματος (όπως ο σταφυλόκοκκος).

Το χαμομήλι θεωρείται γενικά ασφαλές, χωρίς να έχει ανεπιθύμητες παρενέργειες στην εγκυμοσύνη, στο θηλασμό ή στα παιδιά. Δεν έχει αναφερθεί καμιά ανεπιθύμητη παρενέργεια στις κλινικές δοκιμές στους ανθρώπους. Καθώς οι θεραπευτικές επιδράσεις και η ασφάλεια του χαμομηλιού είναι αποδεδειγμένες στον άνθρωπο, έχει οφέλη και στα ζώα. Αποτελεί μια διαδεδομένη παραδοσιακή σπιτική θεραπεία για την καταπράυνση του ήπιου ερεθισμού του δέρματος, τις κράμπες του εντέρου ή τα ταραγμένα νεύρα. Οι άνθρωποι με σοβαρές αλλεργίες πρέπει να γνωρίζουν τις πιθανές παρενέργειες του χαμομηλιού με άλλα βότανα (π.χ. η εχινάκεια). Δεν πρέπει να λαμβάνεται σε συνδυασμό με άλλα καταπραϋντικά όπως οι βενζοδιαζεπίνες ή το αλκοόλ.

 

2. Εχινάκεια (Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia, Echinacea pallida)

Πρόκειται για ένα ιθαγενές φυτό της Βόρειας Αμερικής και παραδοσιακό θεραπευτικό βότανο των Ινδιάνων. Το άνθος της εχινάκειας μοιάζει με μεγάλη μαργαρίτα και το γένος της αποτελείται από εννέα είδη. Ωστόσο, τρία από αυτά έχουν κινήσει το ιατρικό και φαρμακευτικό ενδιαφέρον, και είναι: η Echinacea purpurea, η Echinacea angustifolia και η Echinacea pallida. Είναι γνωστή για την πρόληψη και τη θεραπεία των κρυολογημάτων. Η Echinacea purpurea είναι το είδος που έχει μελετηθεί περισσότερο για την επίδρασή της στο ανοσοποιητικό σύστημα.

Σε μελέτες ζώων η εχινάκεια επηρεάζει με διαφορετικό τρόπο το ανοσοποιητικό σύστημα. Τα συστατικά της εχινάκειας αυξάνουν τον αριθμό των κυκλοφορούντων λευκών αιμοσφαιρίων, αυξάνουν τη φαγοκυττάρωση και διεγείρουν την παραγωγή των κυτοκινών. In vitro,  η εχινάκεια έχει άμεση βακτηριοστατική  και αντιϊκή δράση και διεγείρει την παραγωγή κυτοκινών (ιντερφερόνης, TNF, ιντερλευκίνης-1 και ιντερλευκίνης-6). Η εχινάκεια με βάση την διέγερση της παραγωγής κυτοκινών ερευνάται ως πιθανός αντινεοπλασματικός παράγοντας σε κλινικές δοκιμές.

Τοπικά η εχινάκεια δρα με πολλούς μηχανισμούς, περιλαμβανομένης της αντιφλεγμονώδους δράσης που αναφέρθηκε παραπάνω, τη διέγερση των ινοβλαστών και την αναστολή της φλεγμονής . Βέβαια, απαιτούνται επιπλέον μελέτες για την διερεύνηση της αντιφλεγμονώδους δράσης της.

 

3. Πύρεθρο (Tanacetum parthenium)

Το πύρεθρο χρησιμοποιούνταν στην Αρχαία Ελλάδα για την αντιμετώπιση των φλεγμονών. Επίσης χρησιμοποιείται για την πρόληψη της ημικρανίας και τη θεραπεία της αρθρίτιδας. Στις κλινικές δοκιμές έχουν αναφερθεί παρενέργειες όπως ο πονοκέφαλος, η ναυτία και ο εμετός.

Τα εργαστηριακά δεδομένα δείχνουν ότι προκαλεί αγγειοδιαστολή και μειώνει τη φλεγμονή. Τα συστατικά του αναστέλλουν την φαγοκυττάρωση, τη συσσώρευση των αιμοπεταλίων και την έκκριση μεσολαβητών της φλεγμονής (αραχιδονικό οξύ και σεροτονίνη).

 

 

4. Σκόρδο (Allium sativum)

Το σκόρδο είναι το πιο καλά μελετημένο βότανο. Ο Λουί Παστέρ ήταν ο πρώτος που παρατήρησε την αντισηπτική δράση του σκόρδου. Οι επιδημιολογικές μελέτες και οι μελέτες σε ζώα ερευνούν την αντικαρκινική του δράση. Το σκόρδο χρησιμοποιείται ευρέως κατά της αθηρωμάτωσης και έχει αντιθρομβωτικές, αντιαιμοπεταλιακές, αντιυπερτασικές  και αντιλιπιδαιμικές ιδιότητες.

Οι περισσότεροι ασθενείς με υπερλιπιδαιμία ωφελούνται από τις ευεργετικές ιδιότητες του σκόρδου. Πολλές δοκιμές δείχνουν ότι, χωρίς να υπάρχουν συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία, ότι το σκόρδο μειώνει τους παράγοντες κινδύνου για την αθηροσκλήρωση, και πιο συγκεκριμένα την υπερχοληστερολαιμία. Το σκόρδο έχει ελάχιστες παρενέργειες όπως η κακοσμία στην αναπνοή.

 

5. Τζίντζερ (Zingiber officinale)

Όπως το σκόρδο έτσι και το τζίντζερ είναι πολύ δημοφιλές βότανο που χρησιμοποιείται στη μαγειρική εδώ και  χιλιάδες χρόνια. Οι Κινέζοι χρησιμοποιούσαν το τζίντζερ ως αρωματικό και για την αντιεμετική του δράση. Πλέον το τζίντζερ καλλιεργείται σε όλη τη γη και χρησιμοποιείται ως παραδοσιακή θεραπεία για τη ναυτία.

Η χαρακτηριστική μυρωδιά και γεύση του τζίντζερ προέρχεται από ένα πτητικό έλαιο που αποτελείται από σγουγκαόλη και τζιντζερόλη. Η τζιντζερόλη έχει αναλγητικές, καταπραϋντικές, αντιπυρετικές και αντιβακτηριδιακές  ιδιότητες.

Είναι απόλυτα λογικό οι άνθρωποι να χρησιμοποιούν το τζίντζερ για τη ναυτία, όχι μόνο επειδή αποδεικνύεται από τα δεδομένα η αποτελεσματικότητά του, αλλά επειδή δεν είναι ακριβό, είναι διαθέσιμο, ασφαλές και οι παρενέργειες του είναι ελάχιστες.

 

6. Τζίνγκο μπιλόμπα (Ginkgo biloba)

Το τζίνγκο μπιλόμπα είναι ένα από τα μακροβιότερα είδη που ευδοκιμούν στην Κίνα για περισσότερα από 200 εκατομμύρια χρόνια. Για χιλιάδες χρόνια χρησιμοποιούνταν από την Κινεζική ιατρική για τη θεραπεία των διαταραχών του εγκεφάλου. Τα τελευταία 20 χρόνια, το τζίνγκο μπιλόμπα έχει γίνει δημοφιλές παγκοσμίως καθώς προάγει την αιμάτωση και αναστέλλει τις βλάβες που προκαλεί το οξειδωτικό στρες. Χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της ενδοεγκεφαλικής και περιφερικής αγγειακής ανεπάρκειας (άνοια). Οι παρενέργειες που έχουν παρατηρηθεί αν και σπάνιες περιλαμβάνουν προβλήματα του γαστρεντερικού, πονοκέφαλο και δερματίτιδα.

Ο μηχανισμός δράσης του τζίνγκο μπιλόμπα δεν είναι απολύτως κατανοητός. Η δράση του οφείλεται στα φλαβονοειδή, στα τερπενοειδή και στα οργανικά οξέα. Αυτές οι ουσίες δρουν ενάντια στις ελεύθερες ρίζες που εμπλέκονται στη νόσο του Alzheimer. Επίσης αναστέλλουν τον παράγοντα ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων και έτσι μειώνουν τη θρόμβωση, διαστέλλουν τις αρτηρίες και τα τριχοειδή αγγεία, και σταματούν την απελευθέρωση χημειοτακτικών και φλεγμονωδών μεσολαβητών από τη φαγοκύτταρα.

 

7. Τζίνσενγκ (Panax ginseng)

Το τζίνσενγκ είναι ένα από τα πιο δημοφιλή και ακριβά βότανα στον κόσμο. Στην αρχαία Κίνα αποτελούσε θεραπεία για όλες τις παθήσεις. Θεωρείται ότι ενισχύει τη σωματική απόδοση (περιλαμβανομένης και της σεξουαλικής), βελτιώνει την ενέργεια και αυξάνει την αντοχή στο στρες και στη γήρανση. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι έχει ευεργετικές ιδιότητες στο ανοσοποιητικό σύστημα και στο ενδοκρινικό σύστημα, ενώ δεν έχουν πραγματοποιηθεί κλινικές μελέτες στους ανθρώπους. Σπάνιες είναι οι παρενέργειες στους ανθρώπους με καρδιαγγειακά προβλήματα (προκαλεί ταχυκαρδία, υπέρταση).

 

8. Υδραστίδα (Hydrastis canadensis)

Είναι ένα μικρό, πολυετές φυτό που ενδημεί στις ανατολικές περιοχές του Καναδά και των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι Ινδιάνοι σύστησαν αυτό το φυτό στην Ευρώπη. Χρησιμοποιείται τοπικά για τον ερεθισμό στα μάτια ή στο δέρμα, και από του στόματος για λοιμώξεις. Περιέχει ένα βιοενεργό συστατικό, τη βερβερίνη, που είναι ένας αποτελεσματικός αντιδιαρροϊκός παράγοντας.

Η βερβερίνη δρα αντιμικροβιακά ενάντια σε πολλά βακτήρια , μύκητες και πρωτόζωα. Επιπλέον εμποδίζει την προσκόλληση των βακτηρίων στα επιθηλιακά κύτταρα, αναστέλλει την αντίδραση του εντέρου στη χολέρα και στις τοξίνες της E. coli και ομαλοποιεί την ιστολογική εικόνα των βλεννογόνων μετά την βλάβη από τις τοξίνες της χολέρας.

Οι υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν  ερεθισμό του βλεννογόνου, προβλήματα στο γαστρεντερικό σύστημα, συστολή της καρδιάς και της μήτρας, αγγειοσυστολή, διέγερση του κεντρικού νευρικού συστήματος, νεογνικό ίκτερο, υπέρταση, επιληψία, αναπνευστική ανεπάρκεια. Δεν πρέπει να χορηγείται σε εγκύους ή γυναίκες που θηλάζουν, νεογνά, ανθρώπους με καρδιαγγειακά προβλήματα και επιληψία.

 

9. Γαϊδουράγκαθο (Silybum marianum)

Για περισσότερα από 2000 χρόνια οι σπόροι του γαϊδουράγκαθου χρησιμοποιούνταν για τη θεραπεία των νοσημάτων του ήπατος. Προστατεύει από ηπατοτοξικούς παράγοντες και έχει αντιοξειδωτική δράση. Δεν έχουν παρατηρηθεί ανεπιθύμητες παρενέργειες.

Σε μελέτες ζώων, η σιλυμαρίνη προστατεύει τα ηπατικά κύτταρα από μια ποικιλία ηπατοτοξινών, όπως τα φάρμακα (ακεταμινοφαίνη, αμιτριπτιλίνη και ερυθρομυκίνη), οι τοξίνες (α-αμανιτίνη από τα μανιτάρια, αλκοόλ και τετραχλωράνθρακα), την αιμοσιδερίνη, τους ιούς και την ακτινοβολία. Η σιλυμαρίνη καταστρέφει τις ελεύθερες ρίζες, εμποδίζει τις τοξίνες να εισέλθουν στα κύτταρα, αναστέλλει τη φλεγμονή και διεγείρει την αναγέννηση του ήπατος. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα να μειώνονται τα επίπεδα της τρανσαμινάσης στον ορό και να περιορίζεται τη νέκρωση. Επίσης προλαμβάνει τις τοξικές επιδράσεις από τη θεραπεία με σισπλατίνη.

 

10. St John’s Wort (Hypericum perforatum)

Αυτό το κίτρινο λουλούδι υπάρχει σε όλο τον κόσμο. Το St John’s wort είναι το πιο συχνό αντικαταθλιπτικό που χρησιμοποιείται στη Γερμανία, και οι ψυχίατροι το χορηγούν 4 φορές περισσότερο από την υδροχλωρική φλουοξετίνη.

Ο μηχανισμός δράσης του St John’s wort και οι αντικαταθλιπτικές του επιδράσεις δεν είναι απολύτως κατανοητές. Μερικές μελέτες in vitro, έχουν δείξει την αναστολή της μονοαμινικής οξειδάσης , αλλά μονάχα σε συγκεντρώσεις που δεν είναι εφικτές in vivo. Η υπερικίνη είναι το ενεργό συστατικό. Έχει υψηλή συγγένεια με το γ-αμινοβουτυρικό οξύ, που έχει αντικαταθλιπτική δράση. Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι η υπερικίνη ενεργοποιεί τους υποδοχείς ντοπαμίνης αλλά αναστέλλει την έκφραση των υποδοχέων της σεροτονίνης.

Επιπλέον της αντικαταθλιπτικής του δράσης το St John’s wort έχει αντιφλεγμονώδη δράση και χρησιμοποιείται για την επούλωση πληγών.  Η αντινεοπλασματική και αντιϊκή του δράση είναι υπό μελέτη.

Τα υπάρχοντα στοιχεία για τις θεραπευτικές επιδράσεις του St John’s wort είναι ενθαρρυντικά. Ωστόσο, χρειάζονται καλά σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές για να μελετηθεί η μακροχρόνια ασφάλεια του και να δοθούν οι σωστές οδηγίες για τη χρήση του σε διαφορετικές καταθλιπτικές διαταραχές. Γενικά οι παρενέργειες είναι ελάχιστες, αλλά μπορεί να προκαλέσει φωτοευαισθησία ειδικά σε ανθρώπους με ανοιχτόχρωμο δέρμα που λαμβάνουν υψηλή δοσολογία.

 

11. Σάο Παλμέτο (Serenoa repens)

Το εκχύλισμα από αυτό το φυτό χρησιμοποιείται για την θεραπεία των προβλημάτων του ουρογεννητικού συστήματος. Πολλές σύγχρονες κλινικές δοκιμές εξερευνούν την ικανότητα του να βελτιώνει τα συμπτώματα της καλοήθους υπερτροφίας του προστάτη.

Η ικανότητα του να αναστέλλει το ένζυμο 5α-ρεδουκτάση (in vitro), εμποδίζει τη μετατροπή της τεστοστερόνης σε διυδροξυτεστοστερόνη , ένα σημαντικό παράγοντα για την ανάπτυξη του προστάτη αδένα. Επίσης μπλοκάρει την πρόσληψη της τεστοστερόνης και της διυδροξυτεστοστερόνης από τον προστάτη χωρίς να μειώνονται τα επίπεδα της τεστοστερόνης στον ορό. Η αντιφλεγμονώδης δράση του (αναστολή των μονοπατιών της κυκλοοξυγενάσης και της 5-λιποξυγενάσης) είναι σημαντική στη μείωση του οιδήματος που προκαλείται στην καλοήθη υπερπλασία του προστάτη και την προστατίτιδα. Οι παρενέργειες είναι σπάνιες και περιλαμβάνουν προβλήματα του γαστρεντερικού και πονοκέφαλο.

 

12. Βαλεριάνα (Valeriana officinalis)

Η βαλεριάνα είναι ένα βότανο με ροζ άνθος που ευδοκιμεί στις εύκρατες περιοχές της Αμερικής και της Ευρασίας, είναι πολύ δημοφιλής για την χαλάρωση που προκαλεί και την για την προώθηση του ύπνου.

Σε in vitro μελέτες έχει δειχθεί ότι η βαλεριάνα απελευθερώνει γ-αμινοβουτυρικό οξύ και συνδέεται στους ίδιους υποδοχείς με τις βενζοδιαζεπίνες, αλλά με μικρότερη συγγένεια και ηπιότερη κλινική δράση. Δεν έχουν αναφερθεί περιπτώσεις εθισμού.Η βαλεριάνα είναι ένα βότανο με ροζ άνθος που ευδοκιμεί στις εύκρατες περιοχές της Αμερικής και της Ευρασίας, είναι πολύ δημοφιλής για την χαλάρωση που προκαλεί και την για την προώθηση του ύπνου.

Στην Αμερική η βαλεριάνα έχει εγκριθεί για τη χρήση της ως αρωματικό σε φαγητά και ποτά, όπως η μπύρα. Δεν έχουν αναφερθεί σοβαρές παρενέργειες, ωστόσο, ένα μικρό ποσοστό ανθρώπων έχει αναφέρει έντονη διέγερση, ανησυχία και αίσθημα παλμών, ειδικά μετά από μακροχρόνια χρήση. Μερικά συστατικά έχουν κυτταροτοξική και μεταλλαξιογόνα δράση για αυτό η βαλεριάνα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από εγκύους.

 

Συμπερασματικά

Οι γιατροί είναι ανάγκη να γνωρίζουν για τα ιατρικά βότανα επειδή πολλοί ασθενείς τα χρησιμοποιούν και βασίζονται σε λανθασμένες αντιλήψεις ή μη αξιόπιστες πληροφορίες. Είτε κάποιος γιατρός χορηγεί θεραπεία με βότανα είτε όχι, είναι σημαντικό να κατανοήσει τις πιθανές επιδράσεις στην υγεία των ασθενών και να τους βοηθά να πάρουν τη σωστή απόφαση. Βέβαια απαιτούνται πολλές κλινικές μελέτες ώστε να κατανοηθούν περισσότερο οι μηχανισμοί δράσης των βοτάνων.

Οι ασθενείς που επιλέγουν τα βότανα ως θεραπεία και  οι σωστές οδηγίες θα τους βοηθήσουν να τα χρησιμοποιούν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Οι ασθενείς είναι ανάγκη να κατανοούν ότι τα ιατρικά βότανα είναι φάρμακα, και δεν έχουν μονάχα οφέλη αλλά και πιθανές παρενέργειες ή μπορεί να αλληλεπιδρούν με άλλα φάρμακα και να προκαλούν τοξικές αντιδράσεις. Οι ασθενείς πρέπει να ενημερώνονται για το εάν τα βότανα είναι εγκεκριμένα, ασφαλή και αποτελεσματικά. Δεδομένης της ποικίλης καθαρότητας, συγκέντρωσης και ποιότητας των βοτάνων, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή. Γενικά, τα καλύτερα προϊόντα βοτάνων είναι από την Ευρώπη, όπου υπάρχουν αυστηροί ποιοτικοί έλεγχοι.

 

Θεραπεία και Ενίσχυση ανοσοποιητικού συστήματος

Αν και οι περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν κάποιο βότανο, φάρμακο ή ουσία που θα μπορέσει να τους βοηθήσει, η ομοιοπαθητική και ο βελονισμός είναι προτιμότερες επιλογές. Και αυτό γιατί έχουν μεγάλη αποτελεσματικότητα, που διαρκεί, χωρίς να υπάρχουν παρενέργειες.

 

Πηγή: therapia.gr

 

 

 

 

ΒΟΤΑΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

0

Τα 10 καλύτερα βότανα του κόσμου

 

 

Τα βότανα χρησιμοποιούνται από την αρχαιότητα ακόμη για διάφορες ενδείξεις, σύμφωνα με τη λαϊκή ιατρική και τις παραδόσεις κάθε λαού και κάθε περιοχής. Ακριβώς επειδή πολλά από αυτά έχουν φανεί πολύ αποτελεσματικά, οι επιστήμονες έχουν ασχοληθεί αρκετά με την ανάλυση των δραστικών τους ουσιών, αλλά και των χρήσεών τους.

 

Παρ’ όλα αυτά, όλοι εμείς οι απλοί καταναλωτές τους, που δεν έχουμε πάντα πρόσβαση στα επιστημονικά δεδομένα, αλλά ούτε και τη σχετική γνώση ώστε να μπορέσουμε να τα αξιολογήσουμε, κατακλυζόμαστε από ποικίλες πληροφορίες (από ειδικούς και μη) και συχνά δυσκολευόμαστε να ξεχωρίσουμε ποιες βασίζονται σε πραγματικά στοιχεία και τεκμηριωμένη γνώση και ποιες όχι. 

 

Παρακάτω αναφέρεται μία λίστα που περιλαμβάνει κάποια από τα καλύτερα, δραστικότερα και πιο μελετημένα βότανα του κόσμου.

Τα παραθέτουμε μαζί με τις επιστημονικά αποδεδειγμένες χρήσεις, αλλά και εφαρμογές τους.

 

1.Εχινάκεια

Είναι φυτό της Βορείου Αμερικής. Υπάρχουν δύο ειδών, η λευκή και η πορφυρή εχινάκεια, και συνήθως χρησιμοποιείται η πορφυρή. Η χρήση της καταγράφηκε για πρώτη φορά γύρω στο 1900. Από το 1930 και μετά η ζήτησή της στην Ευρώπη ήταν πολύ μεγάλη.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Η ρίζα και τα κοτσάνια.

◗ Μορφές και δοσολογία: Σε κάψουλες ή ταμπλέτες (των 350 mg, 2 φορές την ημέρα). Επίσης, σε σταγόνες (για πρόληψη, 1 φορά την ημέρα από 30 σταγόνες, για 2 βδομάδες˙ για θεραπεία, 2 φορές την ημέρα από 30 σταγόνες, για 1 βδομάδα).

◗ Χρήση: Έχει επιστημονικά επιβεβαιωμένες ιδιότητες: – Κάνει υποστηρικτική θεραπεία στις λοιμώξεις του αναπνευστικού (π.χ. λοιμώξεις, κρυολογήματα), αλλά και στις ουρολοιμώξεις. – Διεγείρει το ανοσοποιητικό κατά των βακτηρίων και των ιών. – Βοηθά στη θεραπεία πληγών, ως αντισηπτικό μέσο. – Έχει επίσης καλά αποτελέσματα στη βρογχίτιδα.

◗ Προσοχή: Αντενδείκνυται σε όσους πάσχουν από αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. θυρεοειδίτιδα Ηashimoto), φυματίωση ή AIDS. Ως παρενέργεια μπορεί να προκληθεί αλλεργία ή κνησμός.

 

2.Καλέντουλα

Πρόκειται για ένα πολύ γνωστό και διαδεδομένο σε όλη την Ευρώπη φυτό που μοιάζει με τη μαργαρίτα. Παραδοσιακά τον Μεσαίωνα τη χρησιμοποιούσαν ως μπαχαρικό και ως χρωστική ουσία λόγω του κίτρινου χρώματός της.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Τα αποξηραμένα άνθη και λιγότερο τα φύλλα, για εξωτερική χρήση.

◗ Μορφές και δοσολογία: Χρησιμοποιείται εξωτερικά ως αλοιφή, αραιωμένο βάμμα και τσάι (για γαργάρες, πλύσεις, κομπρέσες, αλλά και για καθαρισμό πληγών).

◗ Χρήση: Σε δερματίτιδες, φλεγμονές, πληγές, αλλά και για πλύσεις στόματος, καθώς έχει αποδεδειγμένες αντισηπτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

◗ Προσοχή: Επιτρέπεται στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό, εκτός αν υπάρχει κάποια αλλεργία σε αυτού του είδους τα λουλούδια.

 

3.Υπερικό ή σπαθόχορτο ή βάλσαμο (St John’s wort)

Πρόκειται για ένα παραδοσιακό ευρωπαϊκό και κατεξοχήν ελληνικό φυτό. Το χρησιμοποιούσαν στην αρχαιότητα (ο Γαληνός και ο Διοσκουρίδης το πρότειναν για διάφορες θεραπευτικές χρήσεις) και ιδιαίτερα στη Ρώμη για τη θεραπεία τραυμάτων. Όταν το βράζουμε, βγάζει ένα κόκκινο χρώμα που, σύμφωνα με την παράδοση, συμβολίζει το αίμα του Χριστού ή του Ιωάννη του Βαπτιστή (γι’ αυτό και ονομάζεται St John’s wort).

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Άνθη και φύλλα.

◗ Μορφές και δοσολογία: Σε κάψουλες (2 την ημέρα, από 300 mg η καθεμία), σε βάμμα (30 σταγόνες βάμματος ή εκχυλίσματος, 3 φορές την ημέρα), σε τσάι (2 κουταλάκια σε ένα ποτήρι βραστό νερό). Όμως, δεν πρέπει να το χρησιμοποιούμε για περισσότερο από 4 εβδομάδες.

◗ Χρήση: Είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι έχει ήπια αντικαταθλιπτική δράση (μάλιστα μπορεί να συγκριθεί με τα χημικά αντικαταθλιπτικά που κυκλοφορούν). Επίσης, διαθέτει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, γι’ αυτό και εφαρμόζεται τοπικά εξωτερικά σε εγκαύματα και τραύματα.

◗ Προσοχή: Αντενδείκνυται σε όσους παίρνουν αντιπηκτικά, άλλα αντικαταθλιπτικά και ανοσοκατασταλτικά. Επίσης, επειδή μπορεί να δημιουργήσει φωτοευαισθησία, χρειάζεται να προστατευόμαστε από τον ήλιο, ιδιαίτερα το καλοκαίρι.

 

4.Ginkgo biloba

Είναι ένα κινέζικο δέντρο που φύεται γενικά στην Άπω Ανατολή και μοιάζει εμφανισιακά με τη βερικοκιά (μάλιστα, έχει κι αυτό καρπούς, αλλά δεν χρησιμοποιούνται). Φτάνει σε πολύ μεγάλη ηλικία (μέχρι και τα 1.000 χρόνια), γι’ αυτό και θεωρείται ζωντανό απολίθωμα. Ένας γερμανός γιατρός το έφερε το 1750 από την Ιαπωνία στην Ευρώπη.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Τα αποξηραμένα φύλλα του, που μοιάζουν με παλάμη και από τα οποία παίρνουμε το ξηρό εκχύλισμα.

◗ Μορφές και δοσολογία: Σε κάψουλες (2 την ημέρα, 200 mg η καθεμία) και σε σταγόνες (40 σταγόνες 2 φορές την ημέρα, για 3 μήνες, μέχρι να δούμε αν υπάρχει αποτέλεσμα).

◗ Χρήση: Ενισχύει την αιμάτωση στα λεπτά αιμοφόρα αγγεία. Έτσι, φαίνεται ότι βελτιώνει και την αιμάτωση του εγκεφάλου και έχει ευεργετικά αποτελέσματα σε περιπτώσεις άνοιας, αδυναμίας συγκέντρωσης, εμβοών και ζάλης. Επίσης, θεωρείται ότι μπορεί να επιβραδύνει το Αλτσχάιμερ και ότι είναι κατάλληλο και για τις θεραπείες των φλεβικών νόσων.

◗ Προσοχή: Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από όσους παίρνουν αντιπηκτικά. Μία παρενέργειά του, σπάνια όμως, είναι ότι μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές ενοχλήσεις.

 

5.Τζίνσενγκ-panax

Πρόκειται για έναν κινέζικο θάμνο οι θεραπευτικές ιδιότητες του οποίου είναι γνωστές εδώ και 5.000 χρόνια. Στην Ευρώπη ήρθε από τους Ολλανδούς το 1600. Καλλιεργείται δύσκολα, γι’ αυτό και έχει πολύ υψηλή τιμή. Μάλιστα, στο εμπόριο συχνά τίθεται και ζήτημα νοθείας.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Η ρίζα του, που μοιάζει με ανθρώπινο σώμα και λευκαίνεται (για λόγους εμφάνισης) πριν δοθεί στο εμπόριο.

◗ Μορφές και δοσολογία: Σε κάψουλες (1-2 ημερησίως) ή ως αφέψημα (βράζουμε 3 γρ. της ρίζας σε 2 ποτήρια νερό για 1 ώρα, στραγγίζουμε και πίνουμε 1 ποτήρι 2 φορές την ημέρα για 3-4 εβδομάδες και όχι περισσότερο).

◗ Χρήση: Είναι φυτό προσαρμοσιογόνο (μας βοηθά δηλαδή να προσαρμοστούμε), αυξάνει την αντοχή και βελτιώνει την πνευματική απόδοση και τη μνήμη. Επίσης, ενισχύει τον οργανισμό όταν υπάρχει κόπωση και αδυναμία, αλλά και μετά από κάποια ασθένεια. Γενικά, βοηθά στη φυσική άμυνα του οργανισμού.

◗ Προσοχή: Δεν πρέπει να λαμβάνεται από όσους παίρνουν αντιπηκτικά, καθώς και πριν από επεμβάσεις. Επίσης, μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμίες. Ακόμη, σε πολύ μεγάλες ποσότητες μπορεί να δημιουργήσει νευρικότητα, υπερδιέγερση, αϋπνία και να ανεβάσει την πίεση.

 

6.Βαλεριάνα ή κέντρανθος ή κόκκινη βαλεριάνα

Η βαλεριάνα είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Από τον 18ο αιώνα χρησιμοποιείται ευρέως ως ένα πολύ κοινό κατευναστικό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Τη βρίσκουμε κοντά σε ποτάμια και καταρράκτες, σε ελώδεις περιοχές και σε δάση. Το φυτό μπορεί να καλλιεργηθεί με σπόρους και μεταφυτεύοντας τις παραφυάδες σε βάθος 30 εκ. σε ελαφρύ έδαφος. Προτιμά εδάφη ξηρά και με πολύ ήλιο. Το μειονέκτημά της είναι ότι η ρίζα της μυρίζει πολύ άσχημα και έτσι είναι δύσκολο να την καταναλώσουμε σε μορφή τσαγιού.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Οι ρίζες του φυτού, που συλλέγονται το φθινόπωρο και αποξηραίνονται στη σκιά, αφού πρώτα τις πλύνουμε καλά.

◗ Μορφές και δοσολογία: Τη βρίσκουμε σε κάψουλες ή ταμπλέτες (η δοσολογία καθορίζεται κατά περίπτωση), βάμμα (15 σταγόνες το βράδυ για τον ύπνο και 20 σταγόνες 2 φορές την ημέρα για το άγχος) και τσάι (2 κουταλάκια βότανο σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό).

◗ Χρήση: Η βαλεριάνα λειτουργεί ως ήπιο κατευναστικό για την αϋπνία. Επίσης, θεωρείται ότι μπορεί να βοηθήσει σε προβλήματα δυσκοιλιότητας, διαταραχές του ύπνου και ότι έχει γενικά καταπραϋντικές, σπασμολυτικές και ηρεμιστικές ιδιότητες. Ακόμη, επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι μετά την κατανάλωση βαλεριάνας βελτιώνεται η εικόνα του εγκεφαλογραφήματος.

◗ Προσοχή: Οι υψηλές και συνεχείς δόσεις είναι δυνατόν να προκαλέσουν πονοκέφαλο. Ως παρενέργεια είναι πιθανό να δημιουργήσει τρέμουλο ή ένταση. Επίσης, πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι ενισχύει τη δράση των υπνωτικών φαρμάκων και του αλκοόλ.

 

7.Αγγελική (dong quai)

Υπάρχει η ελληνική, ευρω-παϊκή και η κινέζικη εκδοχή του. Πρόκειται για ένα σκανδιναβικό φυτό που στο παρελθόν πολλοί πίστευαν ότι έχει υπερφυσικές ιδιότητες (εξού και το όνομα) και ότι το υπέδειξε ο αρχάγγελος Ραφαήλ. Χρησιμοποιήθηκε πολύ κατά της πανώλης στον Μεσαίωνα. Θεωρείται ένα κατεξοχήν γυναικείο βότανο.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Η αποξηραμένη ρίζα του φυτού.

◗ Μορφές και δοσολογία: Θα το βρείτε σε βάμμα (20 σταγόνες, 3 φορές την ημέρα) και σε τσάι (1 κουταλάκι του γλυκού σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό, 2 φορές την ημέρα).

◗ Χρήση: Για γαστρεντερικά ενοχλήματα (φούσκωμα) και κατά του βήχα.

◗ Προσοχή: Δεν πρέπει να το χρησιμοποιούμε αν πρόκειται να εκτεθούμε σε δυνατό ήλιο, γιατί προκαλεί φωτοευαισθησία.

 

8.Αρπαγόφυτο (devil’s claw)

Πρόκειται για αφρικανικό φυτό, μία πόα, από την έρημο Καλαχάρι. Χρησιμοποιήθηκε στην παραδοσιακή ιατρική της νοτίου Αφρικής ως τονωτικό, παυσίπονο και αντιρρευματικό. Κάποια στιγμή μάλιστα, εξαιτίας της μεγάλης ζήτησης που είχε, συμπεριλήφθηκε στα φυτά που απειλούνται με εξαφάνιση.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Οι κόνδυλοι του φυτού.

◗ Μορφές και δοσολογία: Σε κάψουλες (μέχρι 3 των 100 mg την ημέρα) και σε βάμμα (30 σταγόνες, 3 φορές την ημέρα). Επίσης, υπάρχουν κρέμες, ζελέ κ.ά. για εξωτερική χρήση.

◗ Χρήση: Παραδοσιακά χρησιμοποιήθηκε σε παθήσεις του ήπατος και της χολής, καθώς και για τη μείωση της χοληστερίνης. Η αντιφλεγμονώδης δράση του είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη σε πόνους των αρθρώσεων, της πλάτης, της μέσης και της σπονδυλικής στήλης.

◗ Προσοχή: Η χρήση του αντενδείκνυται όταν υπάρχουν έλκη στο στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο. Ως παρενέργεια μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς στους βλεννογόνους του στομάχου, ναυτία, διάρροιες και σύγχυση στα παιδιά.

 

9.Χρυσάνθεμο (feverfew)

Είναι φυτό της Ανατολής. Χρησιμοποιείται από τη ρωμαϊκή εποχή, αλλά αναφέρεται και στον Διοσκουρίδη ως «ψεύτικο χαμομήλι».

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Τα φύλλα.

◗ Μορφές και δοσολογία: Ως τσάι (2 φλιτζάνια την ημέρα με 1 κουταλάκι βοτάνου στο καθένα), σε σταγόνες (30 σταγόνες από το βάμμα, 3 φορές την ημέρα) και σε κάψουλες (2 κάψουλες την ημέρα για 2 μήνες, για την ημικρανία).

◗ Χρήση: Κυρίως για την ημικρανία και για τα εντερικά παράσιτα. Θεωρείται ότι βοηθά στην αιμάτωση του εγκεφάλου και ότι έχει παρόμοια δράση με τη σεροτονίνη.

◗ Προσοχή: Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται όταν υπάρ-χουν αλλεργίες σε τέτοιου εί-δους φυτά. Η πιο συχνή του παρενέργεια είναι η πρόκληση κάποιας δερματίτιδας.

 

10.Saw palmetto ή serenoa

Πρόκειται για ένα δέντρο που μοιάζει με φοίνικα και φύεται στην Αμερική. Οι γηγενείς Ινδιάνοι της Αμερικής το χρησιμοποιούσαν πολύ και έτρωγαν και τους καρπούς του. Από το 1900 χρησιμοποιείται ευρέως και στην Ευρώπη για την αντιμετώπιση ενοχλημάτων του προστάτη. Θεωρείται ένα κατεξοχήν ανδρικό βότανο.

◗ Χρησιμοποιούμενα μέρη: Οι καρποί.

◗ Μορφές και δοσολογία: Στο εμπόριο κυκλοφορούν έτοιμα σκευάσματα (η δόση καθορίζεται ανάλογα με το σκεύασμα), τα οποία μπορούν να ληφθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα (π.χ. ένα τρίμηνο).

◗ Χρήση: Συστήνεται για την καλοήθη υπερπλασία του προστάτη και βοηθά στα ενοχλήματα της ενούρησης λόγω διογκωμένου προστάτη. Επίσης, θεωρείται αποτελεσματικό για τη νυχτερινή ενούρηση, τις ουρολοιμώξεις, αλλά και για την υγεία του ουροποιητικού γενικότερα.

◗ Προσοχή: Αντενδείκνυται όταν υπάρχει καρκίνος του προστάτη και γενικά οποιοσδήποτε καρκίνος που σχετίζεται με ορμόνες. Ως παρενέργεια μπορεί να δημιουργήσει στομαχικές ενοχλήσεις.

Πηγή: Vita.gr

ΒΟΤΑΝΑ

0

Λωτός, η «τροφή των θεών»

 Οι λωτοί είναι νόστιμα πορτοκαλοκίτρινα φρούτα με ασιατική προέλευση που δεν είναι μόνο μια γλυκιά και εύγευστη απόλαυση. Προσφέρουν πάρα πολλά οφέλη για την υγεία χάρη στα πλούσια θρεπτικά συστατικά τους.

 

Γνωστοί και ως "μήλα της Ανατολής", οι λωτοί ανήκουν στην επιστημονική οικογένεια των διόσπυρων. Αν και ήταν αρχικά εγγενείς στην Κίνα, η καλλιέργειά τους εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο και τους βρίσκουμε πια σε πολλές χώρες. Στη Γαλλία και στις άλλες μεσογειακές χώρες εμφανίστηκαν τον 19ο αιώνα. Η Λατινική λέξη για τον καρπό αυτό σημαίνει "τροφή των θεών" και είναι το εθνικό φρούτο της Ιαπωνίας. Η Κίνα κυριαρχεί στην παγκόσμια παραγωγή, παράγοντας πάνω από 3 εκατομμύρια μετρικούς τόνους προϊόντος ετησίως.

Οι λωτοί δεν έχουν πολλές θερμίδες (70 θερμίδες / 100 γραμμάρια) αλλά έχουν πολύ χαμηλά λιπαρά. Η μαλακή, λεία σάρκα τους είναι μια πολύ καλή πηγή φυτικών ινών. 

Τα 100 γρ. φρέσκων φρούτων παρέχουν 3,6 γρ. ή 9,5% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης διαλυτών και αδιάλυτων ινών. Είναι ιδιαίτερα ωφέλιμοι για την υγεία καθώς περιέχουν πολυφαινολικά αντιοξειδωτικά φλαβονοειδών όπως κατεχίνες, γαλοκατεχίνη και τη σημαντική αντικαρκινική ένωση, το βετουλινικό οξύ. 

Γλυκός και νόστιμος, ο λωτός είναι επίσης πλούσιος σε πολλά θρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες Α και C, σύνθετες βιταμίνες Β όπως φολικό οξύ, πυριδοξίνη, θειαμίνη, ζεαξανθίνη, λυκοπένιο, βήτα-καροτίνη και κρυπτοξανθίνη. Είναι επίσης μια καλή πηγή μετάλλων όπως το κάλιο, το μαγγάνιο, ο χαλκός και ο φώσφορος.

 

Οφέλη για την υγεία

Αντιοξειδωτικά

Τα αντιοξειδωτικά που περιέχει λειτουργούν ως προστατευτικά κατά των ελεύθερων ριζών και των αντιδραστικών ειδών οξυγόνου, αναπτύσσοντας αντίσταση κατά των λοιμώξεων και των επιβλαβών ασθενειών. Η φλούδα του περιέχει φυτοχημικά, τα οποία προστατεύουν από βλάβες που σχετίζονται με τη γήρανση.

Εκφύλιση της ωχράς κηλίδας

Το σημαντικό διατροφικό καροτενοειδές, η ζεανθαξίνη που βρίσκεται στο λωτό, παρέχει ένα είδος φιλτραρίσματος του φωτός, αποτρέποντας την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας στους ηλικιωμένους.

Απώλεια βάρους

Λόγω των υψηλών ποσοτήτων ινών που προσφέρει, κρατά το στομάχι γεμάτο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Βελτιώνει την πέψη

Τα υψηλά επίπεδα ινών είναι επίσης απαραίτητα για την σωστή πέψη. Έχει καθαρτικές ιδιότητες, γεγονός που το καθιστά ιδανικό για άτομα που πάσχουν από δυσκοιλιότητα και ηπατικά προβλήματα. Παρέχει αποτελεσματική ανακούφιση από την κατακράτηση υγρών.

Ενέργεια

Η υψηλή περιεκτικότητα του λωτού σε ζάχαρη και φρουκτόζη ενισχύει το σώμα με ενέργεια και βοηθά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων του στρες και της κόπωσης.

Καρδιαγγειακή Υγεία

Περιέχει υψηλά επίπεδα καλίου, τα οποία μειώνουν την υψηλή αρτηριακή πίεση και αποτρέπουν άλλες καρδιακές παθήσεις που σχετίζονται με την υπέρταση.

Καρκίνος

Το βετουλινικό οξύ που περιέχει βοηθά στην εξουδετέρωση των ελευθέρων ριζών και την αποτροπή των βλαβών του DNA που σχετίζονται με τον καρκίνο.

Λόξυγκας

Ο λωτός χρησιμοποιείται ευρέως από τους Κινέζους παραδοσιακούς ιατρούς για τη φυσική ανακούφιση από το λόξυγκα.

Μαλλιά και δέρμα

Ενυδατώνει το δέρμα, αντιμετωπίζει την λιπαρότητα, καθυστερεί την πρόωρη γήρανση, λειαίνει τις ρυτίδες προσθέτοντας φυσική λάμψη. Οι βιταμίνες Α, Β και C που περιέχει περιποιούνται και θρέφουν τα μαλλιά.

 

Spyros Meggoulis

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

0

Αϋπνία: ποιά τα ιδανικά βότανα

 

 Σε όλους μπορεί να συμβεί να μην μπορούμε να κοιμηθούμε ένα βράδυ. Όταν όμως ο ύπνος σου λείπει συστηματικά, τότε υποφέρεις από αϋπνία. Η φύση μπορεί να σε βοηθήσει. Ωστόσο, πριν πάρεις οποιοδήποτε φυτικό βοήθημα, συμβουλέψου τον γιατρό σου γιατί δεν αποκλείεται η χρόνια αϋπνία να αποτελεί σύμπτωμα κάποιας άλλης κατάστασης, όπως κατάθλιψης, καρδιοπάθειας, άπνοιας ύπνου, πνευμονοπάθειας, εξάψεων ή διαβήτη.

 

Φυσικά και φυτικά βοηθήματα κατά της αϋπνίας

 

 
Βαλεριάνα

 
Η βαλεριάνα (Valeriana officinalis) είναι ένα βότανο που χρησιμοποιείται από παλιά για να αντιμετωπιστεί η αϋπνία. Μπορεί να μην έχει γίνει ακόμη πλήρως κατανοητή η δράση της μέσα στον οργανισμό, αλλά ορισμένες έρευνες πιθανολογούν ότι όπως τα συμβατικά υπνωτικά, η βαλεριάνα επιδρά στα επίπεδα του ανασταλτικού νευροδιαβιβαστή ‘γ-αμινοβουτυρικό οξύ’ (ή αλλιώς GABA).
Αντίθετα με τα υπόλοιπα υπνωτικά σκευάσματα, η βαλεριάνα δεν είναι εθιστική και δεν προκαλεί πρωινή ζαλάδα. Παρόλα αυτά, δεν έχει επίδραση σε κάθε οργανισμό και παρότι οι μελέτες είναι ενθαρρυντικές, οι κλινικές δοκιμές δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε κάποιο συμπέρασμα.
Η λήψη της βαλεριάνας γίνεται συνήθως μία ώρα πριν από τον ύπνο κι απαιτεί  περίπου δύο με τρεις ώρες για να δράσει. Η λήψη της δεν πρέπει να ξεπερνά τους τρεις συνεχόμενους μήνες κάθε φορά. Ανάμεσα στις παρενέργειες συμπεριλαμβάνονται ήπια δυσπεψία, πονοκέφαλος, ταχυπαλμία και ζαλάδα.
Στην αγορά διατίθεται τσάι και υγρό εκχύλισμα βαλεριάνας, αλλά η δυσάρεστη μυρωδιά της κάνει τον κόσμο να προτιμάει τις κάψουλες.
Η βαλεριάνα δεν πρέπει να λαμβάνεται μαζί με πολλά άλλα φάρμακα, ειδικά με όσα καταστέλλουν το κεντρικό νευρικό σύστημα όπως ηρεμιστικά και αντισταμινικά. Επίσης, δεν πρέπει να λαμβάνεται μαζί με αλκοόλ, πριν ή μετά από εγχείρηση, από άτομα με παθήσεις του ήπατος, πριν από την οδήγηση ή τον χειρισμό μηχανημάτων. Συνιστάται η συμβουλή του γιατρού.

 

Μελατονίνη

 
Η μελατονίνη είναι ένα δημοφιλές βοήθημα για άτομα με διαταραγμένο κιρκαδικό κύκλο (κύκλος ύπνου-εγρήγορσης), όπως εργαζόμενοι σε βάρδιες ή άτομα που υποφέρουν από jet lag. Η μελατονίνη είναι μια ορμόνη που βρίσκεται φυσικά στον οργανισμό. Η επίφυση στον εγκέφαλο παράγει σεροτονίνη η οποία τη νύχτα μετατρέπεται σε μελατονίνη καθώς μειώνεται η έκθεση του σώματος στο φως.
Συνήθως, η μελατονίνη λαμβάνεται περίπου 30 λεπτά πριν από τον ύπνο. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η λήψη της δε συνιστάται σε άτομα με κατάθλιψη, σχιζοφρένεια, αυτοάνοσες παθήσεις και άλλες σοβαρές ασθένειες. Επίσης, η χρήση της απαγορεύεται κατά την κύηση ή τον θηλασμό.
Μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα εξέτασε 17 έρευνες και βρήκε ότι η μελατονίνη δεν προκαλεί σημαντικές παρενέργειες όταν η λήψη της δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις των συμπληρωμάτων μελατονίνης παραμένουν άγνωστες.

 

Πηγή: www.helloladies.gr

ΒΟΤΑΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

0

Αρκτοστάφυλος (Arctostaphylos) - uva ursi

 

Ιστορία

Ο Αρκτοστάφυλος είναι ένας αειθαλής θάμνος με μικρά και πολύ σκληρά φύλλα, ανθεκτικά που ευδοκιμεί κυρίως σε εύκρατες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου.

Το όνομα uva ursi έχει την καταγωγή του στις λατινικές λέξεις uva που σημαίνει σταφύλι και ursus που σημαίνει αρκούδα. Το άρκτος (αρκούδα) είναι η ελληνική ερμηνεία της λέξης uva.

Ο Αρκτοστάφυλος είναι βότανο με στυπτικές κυρίως ιδιότητες για την ουροδόχο κύστη με πολύ ευεργετική δράση στις ασθένειες της ουροδόχου κύστης όπως: νυχτερινή ούρηση, κυστίτιδα, μολύνσεις των νεφρών και του ουροδόχου σωλήνα. Επίσης μπορεί να καταπολεμά και τις πέτρες στα νεφρά.

Έρευνα

Η έρευνα για τον Αρκτοστάφυλο, έχει επικεντρωθεί κυρίως σε ένα αντισυπτικό συστατικό του, την αρμπουτίνη το οποίο αποτελεί το 7%-9% των φύλλων του  φυτού. Η αρμπουτίνη μετατρέπει την υδροκουϊνόνη (συστατικό με αντισυπτικές ιδιότητες στην ουροδόχο σωλήνα). Ολόκληρο το εκχύλισμα του φυτού (και όχι η απομονωμένη αρμπουτίνη), είναι αποτελεσματικό φαρμακευτικά, για την καταπολέμηση των λοιμώξεων της ουρουδόχου κύστης. Ο αρκτοστάφυλος έχει διουρητικές ικανότητες και είναι αποτελεσματικός στην καταπολέμηση του μικροβίου E-Coli που προσβάλλει την ουροδόχο κύστη και προκαλεί ουρολοιμώξεις.

Σύμφωνα με πολλές έρευνες τα τευλευταία χρόνια η τακτική χρήση του Αρκτοστάφυλου, αλλά και του Cranberry δρά προληπτικά κατά των μολύνσεων της ουροδόχου κύστης.

Συνιστώμενη Δοσολογία

• 700-1000mg τυποποιημένο εκχύλισμα Αρκτοστάφυλου (κάψουλες, ταμπλέτες που περιέχουν 20% αρμπουτίνη), τρείς φορές την ημέρα
• αλκοολούχο βάμμα 5ml τρείς φορές την ημέρα
• έγχυμα αρκτοστάφυλου (3γρ. σε 150ml βραστού νερού) 3 φορές την ημέρα

Προσοχή 

Μεγάλες ποσότητες αρκτοστάφυλου προκαλούν παρενέργειες, δηλαδή, 15gr  αποξηραμένων φύλλων αρκτοστάφυλου δημιουργούν μπορεί να δημιουργήσουν ναυτία σε άτομα με ευαισθησία.

Επίσης, ναυτία, έμετος, βούϊσμα στα αυτιά, δυσκολία στην αναπνοή και αίσθημα ασφυξίας, είναι σημάδια τοξικότητας.

Δεν πρεέπει να λαμβάνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού.

www.votanaki.gr

Αρκτοστάφυλος (Bearberry) ή αρκουδοκούμαρο ή αρκουδοστάφυλο.
Είναι διουρητικό, αντιμετωπίζει κυστίτιδα, λιθιάσεις ουροποιητικού.
Ειδική αντισηπτική και στυπτική επίδραση στις βλεννογόνες μεβράνες του ουροποιητικού συστήματος. Τις καταπραΰνει τις τονώνει και τις δυναμώνει. Χρησιμοποιείται ειδικά όταν υπάρχει άμμος ή εξελκώσεις στο νεφρό ή την ουροδόχο κύστη. Μπορεί να χορηγηθεί για την αγωγή λοιμώξεων όπως η πυελίτιδα και η κυστίτιδα, ή σαν μέρος μιας ολιστικής προσέγγισης για πιο χρόνια προβλήματα των νεφρών.
Είναι χρήσιμος στην αγωγή της άμμου (ψαμμίαση) ή των λίθων στα νεφρά. Λόγω της μεγάλης στυπτικότητας του χρησιμοποιείτε σε μερικές μορφές νυχερινής ενούρησης. Με τη μορφή κολπικών πλύσεων είναι χρήσιμο στις εξελκώσεις και τις λοιμώξεις του κόλπου.
Συνδυασμοί. Ο Αρκτοστάφυλος μπορεί να συνδυαστεί με Αγριάδα και Αχιλλέα για τις ουρικές λοιμώξεις.
Παρασκευή και δοσολογία. Έγχυμα: ρίξτε ένα φλιτζάνι βραστό νερό σε 1-2 κουταλιές του τσαγιού ξηρά φύλλα και αφήστε το για 10-15 λεπτά. Το ρόφημα αυτό, πρέπει να πίνεται τρεις φορές την μέρα.
Διατίθεται σε συσκευασία 100 γρμ.
Η υπερβολική δόση μπορεί να προκαλέσει γλυκοζουρία και να βλάψει το συκώτι. Η φυσιολογική χρήση του στην κατάλληλη δοσολογία είναι απόλυτα ασφαλής. Επίσης αν το χρησιμοποιούμε για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να προκαλέσει δυσκοιλιότητα.
Πριν από την χρήση κάθε βοτάνου ενημερώστε και ρωτήστε τον γιατρό σας. Η σελίδα μας δεν φέρει καμία ευθύνη για την αυθαίρετη χρήση και εφαρμογή οποιουδήποτε βοτάνου 
- See more at: http://www.mystikaomorfias.gr/Catalog/index.php?main_page=product_info&products_id=1601#sthash.ZWzOBTND.dpuf

Το βότανο για την άμμο στα νεφρά.

Το βότανο για την άμμο στα νεφρά.

ΑΡΧΙΚΗ

0

Αγιόκλημα

 

Φυτό φυλλοβόλο αναρριχώμενο. Τα φύλλα του βγαίνουν αντίθετα και τα άνθη του είναι λευκά ή κιτρινωπά που μοσχοβολούν. Πρόκειται για το γνωστό φυτό που απαντάται σε πολλά μέρη της Ελλάδος.
 Το αιθέριο έλαιο, απ’αυτό το γνωστό διακοσμητικό φυτό με τα λευκά ή κιτρινωπά αρωματικά άνθη, θεωρείται πολύτιμο για την Φαρμακοποιία. Το αιθέριο έλαιο λαμβάνεται με απόσταξη, έχει μυοχαλαρωτικές ιδιότητες και χρησιμοποιείται κατά της αϋπνίας, την ψαμμίαση κ.λ.π.
Το αφέψημα από τα άνθη του είναι ευστόμαχο και διουρητικό και μπορεί να αντικαταστήσει το τσάι. Το αγιόκλημα έχει αντιφλεγμονώδη δράση και βοηθά στην αποβολή του πύου από τις αμυγδαλές. Για να ετοιμάσετε το ρόφημα, θα ρίξετε σε ένα φλιτζάνι νερό 15 γρ. ανθό από αγιόκλημα και θα το βράσετε  για 5 λεπτά. Πιείτε το με άδειο στομάχι, μισή ώρα πριν το φαγητό. Σε μορφή λοσιόν είναι κατάλληλο και για δερματικές παθήσεις.
Πηγή: www.paleochori.gr

ΑΡΧΙΚΗ

0

Αγράμπελη ή Κληματίδα (Γκουρπένι ή Ζεμπελίνα)

Είναι φυτό αναρριχώμενο με κερατόμορφα  φύλλα μαλακό τρίχωμα και άνθη που στην αρχή είναι άσπρα και στη συνέχεια μεταβάλλονται σε κίτρινα με κόκκινους καρπούς.
Τα άνθη της Αγράμπελης είναι μικρά με άφθονους και μακριούς στήμονες, όταν κιτρινίσουν έχουν μία ευχάριστη μυρωδιά, με έντονο άρωμα που μοιάζει με το άρωμα από τα άνθη της αμυγδαλιάς. Την εποχή της ανθοφορίας ολόκληρο το φυτό καλύπτεται από τα άνθη και είναι μια καλή πηγή συλλογής νέκταρ από τις μέλισσες. Η ζωή της αγράμπελης είναι μακροχρόνια και το ύψος της φθάνει τα 7 -8 μέτρα.
Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται τα φύλλα της αγράμπελης. Η συλλογή των φύλλων γίνεται την άνοιξη και αφού ξεραθούν διατηρούνται σε καθαρά γυάλινα δοχεία και χρησιμοποιούνται ως εκδόρια για τους αρρώστους με δερματικές εξελκώσεις καρκινωματώδεις (πληγές στο πρόσωπο, στη μύτη, στα πλαϊνά των ματιών κ.λ.π,).
Προσοχή όμως τα φύλλα τοποθετούνται (για 2 -3 ώρες) μόνο στο πάσχον μέρος γιατί, εκτός από νεκρώματα της πληγής που θα καταστραφεί, θα δημιουργήσει και άλλο τραύμα γύρω της.
Πηγή: www.paleochori.gr              

ΑΡΧΙΚΗ

0

Αμάραντος ο αείζωος (Sempervivum).

"... Για ειδέστε τον αμάραντο σε τι βουνό φυτρώνει. Φυτρώνει μεσ' τα δύσβατα στις πέτρες στα λιθάρια..." 
 Το χιλιοτραγουδισμένο αυτό φυτό, απαντάται σε κοιλότητες βράχων στις «Παρυφές του Τυμφρηστού» («Οξυά», «Σαράνταινα», «Κοκκάλια»), αλλά και σε άλλες ορεινές περιοχές της Ελλάδος. Σύμφωνα με τον μύθο ο Δίας πρόσφερε το φυτό αυτό στους ανθρώπους για να προστατεύονται από τους κεραυνούς και τη φωτιά. Υπάρχουν αναφορές που χρονολογούνται πριν από 2000 χρόνια, για την ανάπτυξη του φυτού αυτού στις πλακοσκεπείς στέγες των σπιτιών. Το γένος του αείζωου αμάραντου (Sempervivum) περιλαμβάνει 40 περίπου είδη (οικογένεια Κρασσουλίδες - Crassulaceae) και εντοπίζονται σε περιοχές με υψόμετρο πάνω από 1200 μέτρα. Αναπτύσονται κυρίως σε προσήλια σημεία σε σχισμές βράχων ή σε επικλινή εδάφη με αραιή βλάστηση. Είναι ανθεκτικό αειθαλές πολυετές φυτό με φύλλα γκριζοπράσινα, οβάλ, μυτερά σαρκώδη και με βλαστό που φθάνει τα 5 εκατοστά. Κατά την ανθοφορία του φυτού ορθώνεται στο κέντρο του κορμού ένας βλαστός με αστερόμορφα κόκκινα ή ρόδινα ή κίτρινα άνθη, που ανθίζουν από τον Ιούνιο έως και το Σεπτέμβριο. Όλα τα είδη του αείζωου αμάραντου εκβάλουν παραφυάδες που συγκεντρώνονται γύρω από τη βάση του μητρικού φυτού και κάθε μία έχει το δικό της ριζικό σύστημα. Το φύλλο είναι στυπτικό. Το θραύετε στη μέση, πιέζετε το χυμό από το φύλλο και το αλείφετε σε εγκαύματα, δήγματα εντόμων και άλλα δερματικά προβλήματα. Ο χυμός αυτός είναι καταπραϋντικό του δέρματος μετά από επαφή με τσουκνίδες. Για να μαλακώσει το δέρμα γύρω από κάλους, δένετε ένα φύλλο για λίγες ώρες. Το αφέψημα είναι κατάλληλο για φαρυγγίτιδα, βρογχίτιδα και στοματίτιδα. Επίσης το μάσημα φύλλων του αμάραντου, ελαφρύνει τον πονόδοντο.
Πηγή: www.paleochori.gr

ΑΡΧΙΚΗ

0

Πως θα ετοιμάσετε τα ροφήματα

Για να πετύχουμε ένα καλό αποτέλεσμα, πρέπει να παίρνουμε το αφέψημα για ένα χρονικό διάστημα. Η κανονική θεραπεία διαρκεί δυο εβδομάδες, για να αποφύγουμε τον εθισμό. Η μέση δόση είναι τρία φλιτζάνια την ημέρα, μοιρασμένα ανάλογα, τα οποία πίνονται με μικρές γουλιές. Για να γλυκάνει το αφέψημα, μπορούμε να του βάλουμε μέλι.

 

ΔΙΑΒΡΕΓΜΑ
      To διάβρεγμα είναι ένα εκχύλισμα σε νερό, που γίνεται σε θερμοκρασία δωματίου επί περίπου 2-12 ώρες.

 

ΔΙΑΒΡΕΓΜΑ - ΑΦΕΨΗΜΑ

Για ορισμένα αφεψήματα, που αποτελούνται από σκληρά και μαλακά φυτά, ενδείκνυται να τα μουλιάσουμε πρώτα κι έπειτα να τα βράσουμε.

 

ΕΓΧΥΜΑ

      Ρίχνουμε νερό που βράζει πάνω στα φυτά, μέσα σε ένα δοχείο, που το σκέπασμά του κλείνει καλά, για να αποφύγουμε κάθε απώλεια πτητικού αιθέριου ελαίου και τα αφήνουμε να βγάλουν τις δραστικές ουσίες επί 5-15 λεπτά. Μετά φιλτράρουμε. Η κανονική δόση των φυτών είναι 1-3 κουταλάκια του τσαγιού για κάθε φλιτζάνι νερό. Το ζεστό πρέπει να πίνεται αμέσως.

 

 ΑΦΕΨΗΜΑ

       Το αφέψημα γίνεται με το βράσιμο των φυτών μέσα στο νερό επί 5-20 λεπτά. Αν τα φαρμακευτικά φυτά είναι ψιλοκομμένα, 5 λεπτά φτάνουν. Αν είναι ξυλώδη, χρειάζονται 20 λεπτά για να γίνει καλή εξαγωγή του συστατικού τους, ιδίως αν τα φυτά είχαν προηγουμένως μουλιάσει μέσα σε κρύο νερό και κατόπιν σιγά-σιγά βράζονται. Για να φτιάξουμε ένα καλό φλιτζάνι αφεψήματος, βράζουμε τρεις κουταλιές φυτού μέσα σε δυο φλιτζάνια νερό. Τα αφεψήματα δεν πρέπει να τα κρατάμε πάνω από δώδεκα ώρες.

 

ΕΚΧΥΛΙΣΜΑ

        Μουλιάζουμε τα φαρμακευτικά φυτά μέσα σε νερό ή οινόπνευμα και μετά γίνεται συμπύκνωση με εξάτμιση. Με αυτόν τον τρόπο φτιάχνουμε, τελικά, ρευστά, πυκνόρρευστα ή στερεά εκχυλίσματα. Τα υγρά εκχυλίσματα που υπάρχουν στο εμπόριο είναι συμπυκνωμένα. Αυτά που πωλούνται σε σκόνη έχουν υποστεί προηγουμένως εξάτμιση. Για τις μορφές αυτές, υπολογίζουμε ένα κουταλάκι του τσαγιού εκχύλισμα για ένα φλιτζάνι βραστό νερό.

 

ΒΑΜΜΑ

      Το βάμμα φτιάχνεται βυθίζοντας για μεγάλο χρονικό διάστημα ένα φρέσκο η ξερό φυτό σε πυκνό διάλυμα οινοπνεύματος. Οι αναλογίες γενικά είναι ένα μέρος φυτών αλεσμένων ή σε σκόνη, προς πέντε μέρη οινοπνεύματος 70%. Τα αφήνουμε να μουλιάσουν σε καλά κλεισμένο βάζο επί 2-6 ημέρες ανάλογα με την περίπτωση και κατόπιν πιέζουμε και φιλτράρουμε το υγρό.

 

ΣΙΡΟΠΙ

      Tα εκχυλίσματα των φαρμακευτικών φυτών τα προσθέτουμε σε ένα βασικό σιρόπι (π.χ. απλό σιρόπι),που είναι μια διάλυση 200 γραμμαρίων ζάχαρης μέσα σε 100 γραμμάρια ζεστό νερό.

 

ΝΩΠΟΣ ΧΥΜΟΣ

      Ο νωπός χυμός γίνεται με φρέσκα φυτά που κόβονται και συμπιέζονται. Ο χυμός που παίρνουμε, τοποθετείται σε κρύο μέρος επί μια ημέρα για να κατασταλάξει και μετά φιλτράρεται.

 

ΣΚΟΝΗ

     Τα  φυτά που έχουν ξεραθεί στη σκιά, ψιλοτεμαχίζονται και μετά κονιοποιούνται μέσα σε γουδί. Αυτά τα φυτά, μόνα τους ή μαζί με άλλα, πωλούνται μέσα σε σακουλάκια για την παρασκευή αφεψημάτων και δεν έχουν ανάγκη από φιλτράρισμα. Μερικοί παίρνουν την σκόνη των φυτών κατευθείαν πάνω στη γλώσσα τους ή την ανακατεύουν στις τροφές τους.

 

 Spyros Meggoulis

 

ΑΡΧΙΚΗ

0

Αιθέριο έλαιο Αγριοκυπάρισσο (Juniper)

Το αιθέριο έλαιο του αγριοκυπάρισσου έχει αντισηπτικές ιδιότητες, είναι αντιρρευματικό, αντισπασμωδικό, στυπτικό και διουρητικό. Ηρεμεί και χαλαρώνει τον οργανισμό, δρα κατά των συμπτωμάτων του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου και χρησιμοποιείται για την αρθρίττδα. Είναι εξαιρετικά ευεργετικό στην αντιμετώπιση της χολολιθίασης και βοηθά εν γένει το πεπτικό σύστημα. Επίσης δρα κατά της λιπαρότητας του δέρματος και δερματικών παθήσεων, όπως η ακμή και το έκζεμα, καθώς και κατά της κυτταρίτιδας.

Τρόποι χρήσης

Κεραμική συσκευή: Ρίχνοντας λίγες σταγόνες αιθέριο έλαιο αγριοκυπάρισσου στην κεραμική σας συσκευή, βοηθάτε τον οργανισμό σας να χαλαρώσει μετά από μια έντονη μέρα, απαλύνει τον πονοκέφαλο και διευκολύνει την πέψη.
Μαλλιά: Βάζοντας μερικές σταγόνες αιθέριο έλαιο στο σαμπουάν σας, νικάτε την λιπαρότητα των μαλλιών σας.
Δέρμα: Για να απαλλαγείτε από την κυτταρίτιδα γρηγορότερα, όταν κάνετε μπάνιο τρίψτε με εθαίριο έλαιο αγριοκυπάρισσου τις πάσχουσες περιοχές.
Κομπρέσες: Αν χρησιμοποιήσετε αραιωμένο αιθέριο έλαιο αγριοκυπάρισσου σε μια κομπρέσα βοηθάτε στην καταπολεμηση της αρθρίτιδας και του εκζέματος.
Πηγή: www.giatrosofia.gr

ΑΡΧΙΚΗ

0